Ajo që sot quhet Kuran fillimisht ishte një pjesë recitimi gojor që i ishte shpallur Profeti Muhamed gjatë 23 viteve në kohë, vende, kontekste dhe situata të ndryshme. Është e zakonshme që shokët e dalluar të Muhamedit ti kenë mësuar përmendësh këto recitime dhe ti kenë shkruar disa prej tyre në shkëmbinj, gjethe, lëkura, pergamene etj.

Profeti Muhamed, paqja e Zotit qoftë mbi të dhe familjen e tij vet nuk e mbledhur Kuranin në një dokument të vetëm dhe nuk i publikoi recitimet Kuranore si një "libër“, sepse shpallja vazhdonte të zbriste përgjatë gjithë jetës së tij.

Sipas burimeve synite, me sugjerimin e Ebu Bekrit dhe Umerit, shkruesi Zejd ibën Thabiti, i pari i mblodhi ajetet e Kuranit në një kodeks. Më vonë, Zajdi udhëhoqi projektin për të përpiluar një version uniform të standardizuar të tekstit Kuran nën mbikëqyrjen e Uthmanit (656).

Ndërsa sipas disa burimeve shiite, i pari që mblodhi kuranin ishte imam Aliu k.v.

Nëse i mbledhim të gjitha transmetimet që flasim për këtë çështje, mund të konkludojmë se i pari që e ka mbledhë kuranin në një libër “musaf” në mënyrë individuale ka qenë Ali ibën Ebi Talibi a.s; pasi që ndërroi jetë pejgamberi a.s, ai u mbyll në shtëpinë e tij dhe u zotua se nuk do të dal derisa ta mbledhë Kuranin. Përmendet se kjo ishte gjithashtu njëra prej shkaqeve të vonesës së tij nga besatimi i Ebu Bekrit r.a.
Kurse i pari që mblodhi Kuranin në mënyrë zyrtare dhe shtetërore ishte Ebu Bekër Sidiku r.a.
Ndërsa shumëzimi i musafit në gjashtë kopje dhe përzgjedhja e harfit u bë në kohën e Othman ibën Afanit, Allahu e mëshiroftë. Në këtë mënyrë bëhet bashkimi i të gjitha transmetimeve dhe nuk ka kontradiktë.

Kohët e fundit disa dijetarë orientalistë që besojnë në "teoritë e konspiracionit", po sugjerojnë që Kurani "u shpik" shumë më vonë, 1 ose 2 shekuj pas jetës së Muhamedit (John Wansbrough); ose se Kurani është thjesht një përkthim i disa himneve krishtere të krishterëve sirianë të panjohur, empirikisht të paarritshëm (Christoph Luxenberg).

Mirëpo, dëshmitë e dorëshkrimeve dhe analiza shkencore e vetë Kuranit sugjerojnë se teksti i Kuranit siç ekziston sot daton që nga mesi i shekullit të shtatë dhe është në përputhje të plotë me atë që tradita myslimane gjithmonë ka mbajtur.

Në vijim do të përmend dorëshkrimet më të hershme të njohura të Musafit të Osmanit – Kuranit të sotëm:

1-Dorëshkrimi i Universitetit të Birminghamit;  karboni i datuar në periudhën 568-645 pas Krishtit.

Dorëshkrimi i Kuranit i shekullit të shtatë i mbajtur nga Universiteti i Birminghamit. Fundi i Kapitullit 19 s: ar: القرآن الكريم / سورة مريم dhe fillimi i Kapitullit 20 s: ar: القرآن الكريم / سورة طه [1].

 

2-Dorëzimi i Universitetit Tubingen; karboni i datuar në periudhën 625-673 pas Krishtit.

Në nëntor të vitit 2014, Universiteti i Tübingen-it në Gjermani njoftoi se një dorëshkrim i pjesshëm i Kuranit i cili gjendet në zotërim e tyre (Ms VIa 165) ishte karbon i datuar (me një besueshmëri prej 95%), në mes 649 dhe 675.

Dorëshkrimi i Tubingenit me nënshkrimin Ma VI 165 i përket një koleksioni me më shumë se 20 fragmente të Kuranit në pronat e Bibliotekës Universitare: Pergamenet janë të shkruara në shkrimin e Kufes, një nga format më të vjetra të shkrimit të arabishtes. Dorëshkrimi tani njihet si i shkruar në alfabetin e Hixhazit, edhe pse në katalogun e koleksionit të vitit 1930 është klasifikuar si i "Kufës" dhe përbëhet nga ajetet Kuranore 17:36, në 36:57 dhe pjesë e vargut 17:35.

Forma e shkrimit kishte tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve për shkak të stilit dhe formatit të tij karakteristik.

 

3-Dorëshkrimi i Sana'a-së; është një nga dorëshkrimet më të vjetra kuranore që ekziston. Ajo u gjet, së bashku me shumë fragmente të tjera Kuranore dhe jo-Kuranore, në Jemen, në vitin 1972 gjatë restaurimit të Xhamisë së Madhe të kryeqytetit Sana'a. Dorëshkrimi është shkruar në pergamenë dhe përfshin dy shtresa të tekstit .

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Sana%27a1_Stanford_%2707_recto.jpg/800px-Sana%27a1_Stanford_%2707_recto.jpg

Në foto shikohet dorëshkrimi i San’asë - karbon i datuar me probabilitet 68% në periudhën 624-656 dhe 95% probabilitet për periudhën 578-669. Ana anësore e foljes Stanford '07 , dorëshkrim në Sanaa. Teksti i sipërm mbulon Kuranin 2 (el-Bekare) .265-271. Teksti i sipërm përputhet me standardin 'Kurani Uthmanik, ndërsa teksti i poshtëm përmban shumë variante në tekstin standard. Një botim i tekstit të mësipërm u botua në vitin 2012. [[2]] Një analizë e radiokarbonit ka datuar pergamenë që përmban tekstin e poshtëm para 671 AD me një saktësi 99%.

 

4-Codex Parisino-petropolitanus; e ashtuquajtura Codex Parisino-petropolitanus dikur ruajti pjesët e dy dorëshkrimeve më të vjetra kuranore. Shumica e gjetjeve të mbijetuara përfaqësojnë një Kuran që ruhet në fragmente të ndryshme, pjesa më e madhe e të cilave mbahen në Bibliothèque nationale de France, si BNF Arabe 328 (ab). 46 fletë mbahen në Bibliotekën Kombëtare të Rusisë, njëri prej tyre në Bibliotekën e Vatikanit dhe në Koleksionin Khalili.

 

5-Kurani Kufik i Samarkandit; Kurani Kufij i Samarkandit, i ruajtur në Tashkent, është një dorëshkrim me shkrim të Kufes, në traditën uzbeke identifikohet si një nga dorëshkrimet e Uthmanit, që daton nga shekulli i 8-të apo i nëntë sipas dy studimeve paleografike dhe datat e karbonit të pergamencës. [3] Mirëpo studimi i radio-karbonit tregoi një probabilitet prej 95,4% të datës midis 795 dhe 855; që i bie të jetë i shkruar më vonë.

 

6- Dorëshkrimi Topkapi; Edhe ky është një dorëshkrim i hershëm i Kuranit i datuar në fillim të shekullit të 8-të. Ky dorëshkrim mbahet në Muzeun e Pallatit të Topkapi, Stamboll, Turqi. Edhe ky dorëshkrim, të vërtetën duhet  thënë, se për dallim nga ato të parat, gabimisht i atribohet Uthmanit (656), sepse dorëshkrimi i Topkapi nuk daton nga periudha (në mesin e shekullit të 7-të) kur u shkruan kopjet e Kalifit Osman. Ajo "përgjithësisht mund të datojë nga fundi i shekullit të tetë, varësisht nga shkalla e zhvillimit në karakterin e shkrimit në secilin rast"[4].

Për një kohë të gjatë, dorëshkrimi Topkapi dhe Kurani i Kuqunikit në Samarkand u konsideruan kopjet më të vjetra të Kuranit, mirëpo siç e pamë, ekzistojnë kopje edhe më të vjetra që datojnë nga koha e kalifit Othman.

Argumente tjera:

Analizat akademike të Kuranit dhe literaturës së hadithit (që qarkullojnë dhe janë përpiluar 150-300 vjet pas vdekjes së Muhamedit) tregojnë se teksti Kuranor daton nga mesi i shekullit të 7-të - në marrëveshje të përgjithshme me burimet dhe traditat myslimane.

Nëse Kurani do të datonte nga një periudhë më e vonshme, atëherë do të prisnim të shihnim aty ngjarje historike të konsiderueshme në përmbajtjen e Kuranit dhe literaturës së hadithit që ngjanë me ato të 150-300 vjet. Mirëpo siç dihet ekzistojnë dallime thelbësore midis përmbajtjes së Kuranit dhe transmetimeve që figurojnë nëpër librat e hadithit siç dëshmohet edhe nga studiuesi Fred Donner. Për shembull, literatura e Hadithit është plot referenca ndaj autoritetit politik të kalifëve, ndërsa Kurani nuk thotë asgjë për lidershipin politik të kohës së kalifëve.

- Fred Donner (Profesor i Historisë së Lindjes së Afërt - Universiteti i Çikagos), te (Narrativa e Origjinës Islame, 46) thotë:

“Një mënyrë shumë më e natyrshme për të shpjeguar heshtjen virtuale të Kuranit në çështjen e udhëheqjes politike është të pohohet se teksti i Kuranit, siç e kemi tani, është shkruar para shqetësimeve politike të ruajtura në mënyrë të dukshme në literaturën e hadithit. Ky fakt tregon se teksti i Kuranit është produkt i kohës së Muhamedit dhe pasuesve të tij të menjëhershëm "[5].

Literatura e hadithit është e mbushur me kronika - duke iu referuar ngjarjeve që ndodhën pas jetës dhe veprës së Muhamedit. Ndërkohë, Kurani nuk tregon shenja të anakronizmit dhe nuk i referohet kurrë ngjarjeve që ndodhën pas jetës së Muhamedit.

- Fred Donner (Profesor i Historisë së Lindjes së Afërt - Universiteti i Çikagos), (Narrativa e Origjinës Islame, 49) thotë:

“Në Kuran, nga ana tjetër, nuk gjejmë një referencë të vetme për ngjarjet, personalitetet, grupet apo çështjet që i përkasin periudhës pas kohës së Muhamedit - Abbasidëve, Umajadëve, Zubayridëve, Alevive, mosmarrëveshjes mbi vullnetin e lirë, mosmarrëveshja mbi të ardhurat tatimore dhe konvertimi, rivalitetet fisnore, pushtimet etj. Kjo sugjeron që Kurani, siç ekziston tani, tashmë ishte një trup "i mbyllur" i tekstit në kohën e Luftës së Parë Civile (34 -41 / 656-661)”.

- Fred Donner (Profesor i Historisë së Lindjes së Afërt - Universiteti i Çikagos), (Narrativa e Origjinës Islame, 61) deklaron gjithashtu:

 “Provat e shqyrtuara më sipër, të cilat janë mjaft të drejtpërdrejta, duket se tregojnë qartë një datë relativisht të hershme për kristalizimin e tekstit të Kuranit dhe nënkupton se kjo ngjarje duhet të ketë përfunduar para Luftës së Parë Civile te kalifit Muavije (34-41 / 656- 661).... Është e qartë se teksti i Kuranit, siç e kemi tani, duhet të jetë një objekt i fazës më të hershme historike të bashkësisë së besimtarëve dhe kështu mund të përdoret me bindje për të kuptuar vlerat dhe besimet e atij komuniteti”.

- Gregor Schoeler (ish Profesor dhe Kryetar i Studimeve Islame në Universitetin e Bazelit), ("Kodifikimi i Kuranit", në Angelika Neuwirth dhe Gerard Boëering (ed.), Kurani në kontekst, 797-794: 792) thotë:

“Këta shembuj (të dhënë me lartë) më duken të mjaftueshëm për të justifikuar qëndrimin se përpilimi dhe redaktimi i Kuranit nën autoritetin e kalifit Uthman (mbështetur unanimisht nga tradita) është jashtëzakonisht e mundur ... Por, edhe nëse themi se Kurani nuk është përpiluar në kohën e kalifit Uthman (656), atëherë përpilimi duhet të ketë ndodhur jo më shumë se disa dekada më vonë. Sidoqoftë, siç ka treguar von Bothmer, ne posedojmë fragmente të një dorëshkrimi Kuranor nga Sanaa që daton në gjysmën e dytë të shekullit të parë të AH dhe përmban tekstin 'Uthmanic', pa asnjë variante për aq sa dimë dhe madje përfshin suret e para dhe të fundit”.

Shkroi hoxhë: Drilon Gashi

Shkëputje nga libri im: Profetësitë e Muhamedit a.s.

----------------------------------------------------------

 

[1] Shiko Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Birmingham_Quran_manuscript

[2] Shiko: https://ar.scribd.com/doc/110978941/Sanaa-1-and-the-Origins-of-the-Qur-An

https://www.degruyter.com/view/j/islm.2010.87.issue-1-2/islam-2011-0025/islam-2011-0025.xml

[3] http://www.islamic-awareness.org/Quran/Text/Mss/samarqand.html

http://www.kunstkamera.ru/files/lib/978-5-88431-178-7/978-5-88431-178-7_12.pdf

[4] http://idb.ub.uni-tuebingen.de/diglit/MaVI165

[5] Fred Donner (Professor of Near Eastern History – University of Chicago), (Narratives of Islamic Origins, 46).

Në rregull

Kjo webfaqe përdor cookies. Duke përdorur këtë webfaqe, do të pranoni edhe vendosjen e cookies. Më shumë Info ...